DEMANS: UNUTKANLIK ve tedavisi
TANIM:
Kişinin entelektüel ve sosyal yeteneklerinin, günlük fonksiyonlarını etkileyecek şekilde ilerleyici bir kaybıdır. Hastalık doğası gereği ilerleyici özelliktedir.
Demanslı bir kişide; hafıza, düşünme, mantık yürütme, yer ve zaman tayini, okuduğunu anlama, konuşma, günlük basit işleri yapma gibi işlevlerde bozukluklar görülür. Entelektüel fonksiyonlardaki bu aksaklıklar zamanla hastanın günlük yaşam aktivitelerini sürdürmesini olanaksız hale getirir. Bu durum, hastanın yıkanma, yemek yeme gibi günlük tüm ihtiyaçlarının bir başkası tarafından karşılanmasını zorunlu kılar.
Normal yaşlanma sürecinde beyin fonksiyonları bir miktar geriler ancak her yaşlıda demans belirtileri bulunmaz. Bunun en iyi ayırıcı kriteri kişinin kendi işlerini yardımsız olarak yapabilmesidir. Fiziksel hastalığı olmadığı halde günlük yaşam aktiviteleri (yemek yeme, giyinme, temizlenme vb.) için bile yardım gereken hastalarda demans düşünülmelidir. Yaşlıların çoğu hafızalarının eskisi kadar iyi olmadığından yakınmaktadır. Örneğin isimleri ve yapacakları işleri hatırlamakta güçlük çekerler. Bu demans anlamına gelmez.
Demans 65 yaşının üstünde olan insanların yaklaşık %15′inde görülür. Hastalığın görülme sıklığı yaşla doğru orantılı olarak artmaktadır. 80′li yaşlarda her iki yaşlıdan birinde demans görülmektedir. Özellikle yakın hafızası zayıflar ve yapılan sohbetler, çarşıdan alması gereken şeyler gibi günlük işleri unutmaya başlar. Fakat her unutkanlık bir demans belirtisi değildir. Örneğin anneniz pişirdiği pastayı size ikram etmeyi unutursa bu unutkanlıktır. Fakat pastayı pişirdiğini unutursa ortada ciddi bir problem var demektir. Günlük hayatta olabilecek bu tarz bir-iki olay sizi endişelendirmemelidir ancak unutkanlık olaylarında artan bir eğilim varsa bir hekime başvurmak doğru olur
BELİRTİLER:
Hafif derecede;
————————
Unutkanlık (özellikle yakın döneme ait hafıza problemleri),
Konuşurken doğru kelimeleri bulamama,
Okuduklarını anlamada zorlanma,
Zaman kavramında bozukluk,
Mantık yürütme ve karar vermede zorluklar,
İş ve sosyal aktivitelerde düzensizlik,
Hobi ve aktivitelere ilgi kaybı yaşanır
Orta derecede;
————————
Unutkanlık daha belirgin hal alır.
Hasta işlerini yapabilir fakat bağımsız yaşaması kendisi için zararlı olabilir.
Hijyenik bakımını sürdüremez, giyimi düzensizleşir.
İşini ve aile sorumluluklarını ihmal etmeye başlar.
Dışarıda kaybolabilir veya bulunduğu yeri karıştırabilir.
Anormal davranışlar başlayabilir.
Demans şiddetlendikçe;
Yakınlarını dahi tanıyamaz hale gelir.
Ev içinde yolunu bulamaz.
Günlük basit işleri yapamaz.
Konuşmaları anlaşılmaz olur.
Mesane ve barsak inkontinası başlar.
Devamlı bir bakıcıya ihtiyaç vardır.
Son aşamalarda;
————————
Hastanın tüm vücut fonksiyonları etkilenir.
Tümüyle yatağa bağımlı hale gelir.
Genellikle bir enfeksiyon ile hasta kaybedilir.
TEŞHİS:
Demans hastalığının kesin teşhisi ancak otopsi yapılarak beyin dokusunun mikroskop altında incelenmesiyle konur. Bu, rutinde kullanılamayacak bir yöntemdir. Uzun yıllar devam eden araştırmalar sonucunda geliştirilen bir takım testler ve klinik muayene ile hastalığın tanısı konabilir.
Demans araştırması sırasında hastanın tiroid fonksiyon testleri, sifiliz, B12 vitamin düzeyi vb. bazı değerleri araştırılmalı, gerekli hallerde beyin görüntüleme yöntemleri (tomografi-BT ya da manyetik rezonans-MR) de incelenmelidir. Bu testler, demans bulgularını taklit eden tedavi edilebilir hastalıkların dışlanması için gereklidir.
TEDAVİ:
Unutkanlık bir çok kognitif (bilişsel, zihinsel) problemin, demansın, veya depresyonun belirtisi olabilir. Hastalığın belirtilerinin ortaya çıkışı kişiden kişiye, yaşa ve eğitim durumuna göre değişmektedir. Bu nedenle profesyonel bir yardım almak gerekeceğinden öncelikle doktorunuza başvurunuz.
Pek çok araştırmacının amacı, yalnızca unutkanlığa sebep olan hastalığın seyrini yavaşlatmak değil, hastalığın başlamasını da önlemektir. Şu an için hem tedavi, hem de hastalığın başlamasını önleyici tedavi seçenekleri araştırılmaktadır.
Tedavi yöntemlerinin başında hastaya danışmanlık ve destek vermek gelmektedir. Bellek fonksiyonlarını düzeltmek için bellek eğitim programlarına devam edilebilir.
Yaşlanma ile beraber ortaya çıkan ileri derecedeki unutkanlıklarda tedavideki ilk hedef ilerlemeyi durdurmaktır. Bu amaçla kullanılan güncel ilaçlar çeşitli klinik çalışmalarda kullanılmış, olumlu sonuçlar vermeleri üzerine yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Henüz ilerlemeyi tamamen durduran veya iyileştiren ilaçlar bulunamamıştır. Ancak hastalığın belirtilerini belirli ölçülerde gidererek, hem hastanın hem de yakınlarının yaşam kalitesini artırabilecek tedavi yöntemleri mevcuttur.
TEDAVİ ÖNERİLERİ
Bilişsel Belirtilerin Tedavisi
Davranışsal Belirtilerin Tedavisi
Tedavideki Yeni Yönler (Antioksidanlar, Antienflamatuvarlar, Östrojen…)
KAYNAK:
www.unutkanlik.gen.tr
bende unutkanlık sorunu yaşayan birisiyim ve lise 2 ögrencisiyi bu konuda acil yardıma ihtiyacım oldugunu düşünüyorum ne önerirsiniz sorun belirlemelerinize göre orta dereceye yakın
ya ben hemen hemen herseyı unutuyorum mesele hoca bı sey soyluyo bu yazılması gereklı 1 cumle yazıyorum devamını unutuyorum bu hemen hemen her gun boyle bunun cozumu nedır? acaba
ben de unutknlık belirtileri sıkça ve belirgin özellikte görülmektedir.muhasebe işinde çalışıorum ve bilindiği gibi işim dikkat gerekli.ama ben bana söylenen leri unutuyorum.lütfen yardımcı olunnn
merhaba,yaşım 25 benim sorunum söylenilenleri hemen unutma.anlamakta güçlük çekme.daha önceden böyle bir sorunum yoktu.1 yıla yakın bir zamandır başladı.bu konuda nereye başvurabilirim.neler yapmamı önerirsiniz.yardımınızı bekliyorum.şimdiden tşk.ederim.
hemen hemen herşeyi ununtuyorum başıma sancılar giriyor.delirecekmiş gibi oluyorm.ağrılar gittikçe sıklaşıyor bu günlerde yaşım ise hal 15
iş hayatımda ve normal yaşantımda unutkanlık problemi yasıyorum.bu konuda bana yardımcı olmanızı istiyorum acilen…
herşeyi unutuyorum birşeyi nereye koyduğumu unutuyorum okuduğumu anlayamıyorum birinin anlattığını dinlediğimde ne anlattığını unutuyorum
(((
garsonluk yapıorum elemanların solediklerini zor aklımda tutuyorum veya unutuyorum ayrıca kitap dahi okuyamıorum unutkanlık yuzunden.Ayrıca müthiş bi dalgınlık vr hc bişeye konsantre olamıorum.
ya unutkanlık için ne doktoruna gitmek lazım bende yıllardır süren aşırı derecede unutkanlık var ve daha yaşım 24
bendede unutkanlık hafif dereceli grubunda mevcut bi çözüm önerisi istiyorum lise 2 deyim
slm ben 20yaşındayım çocukluğumu yeteri kadar hatırlayabiliyorum ama ergenliğimi insanların suratını isimlerini herşeyi aklımdan uçup gidiyor sorduğum 1 soruyu cevabını alsam bile defalarca sorabiliyorum okuduğum kitabı 2 ay sonra elimealdığımda tekrar okuyorum ama hiç daha önce okuduğumu hatırlayamıyorum anımsamıyorum bile bana anlatılanları unutuyorum bir sınava 1 hafta çalışıpta sınavda boş kağıt verdiğim bile oluyor aklımda kalmıyor hiç bir şey aşırı evhamlıyımda zaten yardıma ihtiyacım var çok zor durumdayım kime ne anlattığımı bile unutuyorum anlamakta güçlük çekiyorum…
arkadaşlar hepimiz aynı dertten yanayız ne oluyor genetiğimizle mi oynadılar ne yaptılar bilmiyorum hayatım boyunca hiç hırsızlık olayı olmadı hep unttuğum için yaklaşık 5 milyar lira kaybetmişimdir. unutkanlığımın yüzünden
unutkanlık ve algı bozuklukları için hangi doktora gitmem gerekiyor
arkadaslar bende de yaklasık 6-8 aydır basladı unutkanlık..biri bana bısı dese arkamı dondugumde unutuom acaba şöle mı demıstı dıom..konsantre bozuklug olustu delı gıbı kıtap okurdum okuyamıom..kıtabı bırakıom,tekrar elıme aldıgımda nerde kaldıgımı en son hangı olayı okudugumu unutuom..yaklasık bır aydır da 1 dk once yaptıgım herhangı bır seyı unutuyorum..1 yıl oncesıne kadar hafızam cok kuvvetlıydı.kolay kolay bısey unutmazdım tarıhlerı telefon numaralarını hep aklımda tutuardım.sımdı ıse bır ısı dun mu yaptım ertesı gunmu hatırlanmkta zorluk cekıom..kucuk not kagıtları kullanıyorum ıs yerınde sureklı hatırlatma notları..
(
arkadaşlar bende lisede sözelciyidm hafızam deli gibi kuvvetliydi bi kitabı 1 gecede okur sınava girerdim ve gayette başırılıydım.
ünv. 3 ve 4 te çalışmaya başladım işyerinde biraz stres vardı ama herşey bundan sonra başladı ilk olarak kitap okuyamaz hale geldim ve okumamaya başladım 2. si söylenen cümleleri not alırken dahi söylenenleri unutmaya başladım. 3. sü düzgün cümle kuramaz hale geldim.
hayatımın önünde kpss var ve bu şimdi başıma geliyor çıldıracağım tam beynime ihtiyacım olduğu zamanda unutkanlık denen bu olayı yaşıyorum ya.
ben 21 yaşındayım ve demans hastalığında belirtileri kısmında hafif derece kısmındaki yazdıklarınızın hemen hemen hepsi var ancak bu ben 1 seneye yakındır oldu özellikle yakın zamana ait yaşadıklarımı hatırlamakta çok zorluk çekiyorum ve bu derslerimde de özellikle aynısı oluyor ve çok sıkıntı yaşıyorum ve ne yapacağım konusunda bazen çok düşünmek zorunnda kalıyorum benim ne yapmam gerekiyor yardımcı olursanız sevinirim teşekkür ederim kolay gelsin..
aynı durum bendede var bazen gunluk bezande anlık yaptıgım ıslerı unutuyorum ; mesela bıldıgım konuda anıden bır soru geldıgı zaman ne dıyecegımı unutuyorummm